Thực trạng công tác tư vấn hướng nghiệp tại Việt Nam

Tư vấn hướng nghiệp là việc vô cùng quan trọng đối với học sinh THPT giúp các em định hướng nghề nghiệp trong tương lai cùng quá trình phát triển nhân cách, kĩ năng của bản thân. Tuy nhiên, đó đang là vấn đề nhức nhối tại Việt Nam, chưa được thực hiện đúng cách và hiệu quả.

Hướng nghiệp là gì?

Qua một số nghiên cứu về hướng nghiệp tại Việt Nam, nhiều người cho rằng hướng nghiệp đơn giản là quá trình giải đáp những thắc mắc về nghề nghiệp giữa phụ huynh, học sinh và các chuyên gia, tổ chức xã hội; số khác cho rằng hướng nghiệp là quá trình bố mẹ hướng con cái theo nghề họ đã chọn…

Hướng nghiệp là quá trình tìm ra, kết nối sở thích, khuynh hướng và năng lực của học sinh với những yêu cầu của nghề, yêu cầu của thị trường lao động; cùng học sinh nhận diện nghề nghiệp, từ đó, học sinh sẽ quyết định nên chọn ngành nghề nào phù hợp với bản thân. (Đặng Danh Ánh, Tạp trí giáo dục, số 121, năm 2005)

Bức tranh hướng nghiệp tại Việt Nam

Rất khó để phủ nhận tầm quan trọng của tư vấn hướng nghiệp đối với học sinh, sinh viên. tuy nhiên, hoạt động này tại Việt Nam vẫn chưa thực sự được quan tâm đúng mức từ xã hội từ các tổ chức liên quan. Có lẽ vậy mà rất nhiều bạn học sinh lớp 12 còn lúng túng khi đăng kí chọn ngành, chọn trường, chọn nghề nghiệp tương lai. Thậm chí ngay cả những bạn sinh viên năm 2, năm 3 có lúc cũng cảm thấy mông lung, mơ hồ về sự lựa chọn của bản thân.

Câu chuyện khiến tôi không thể quên “Cậu học sinh giỏi ở tỉnh, nỗ lực thi vào Đại học Dược Hà Nội theo định hướng của gia đình. Sau khi học hết năm thứ 4, cậu vẫn không tim thấy niềm đam mê của bản thân, cậu đã từ bỏ và quyết tâm theo đuổi ước mơ của bản thân”. Khi tôi gặp cậu, cậu đang là sinh viên năm thứ 3 tại trường Đại học Y Hà Nội, cậu rất hào hứng và vui vẻ khi chia sẻ về việc học hiện tại của cậu.

Theo bài nghiên cứu của Viện Tâm lý học tiến hành tại 3 trung tâm giáo dục lớn nhất cả nước thuộc 3 miền Bắc (Hà Nội)- Trung (Đà Nẵng)- Nam (Hồ Chí Minh) , nội dung hoạt động được các trường, tổ chức hướng nghiệp được tiến hành hướng nghiệp cho học sinh THPT như sau:

Qua đó cho thấy, hiện tại, các trường, các tổ chức chỉ mới chú trọng vào việc đưa ra quá nhiều thông tin về trường đại học, điểm thi đại học, chỉ tiêu sinh viên trường chọn,… Nội dung hướng nghiệp sơ sài và chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin bề nổi mà không chú trọng vào việc học sinh có khả năng gì, có thích hợp với ngành bạn đó chọn không, có phù hợp với hoàn cảnh của bạn đó không,…

Hơn nữa, việc hướng nghiệp tại Việt Nam còn chưa được triển khai có bài bản, quy mô và hệ thống, dẫn đến hiệu quả không cao hoặc không có hiệu quả. Từ bài khảo sát 223 học sinh tại 3 trường THPT ở Quận 12- Hồ Chí Minh của Tạp chí Khoa học ĐH SP TPHCM (THPT Võ Trường Toản, THPT Trường Chinh và THPT Thạnh Lộc) về công tác tư vấn hướng nghiệp tại trường thì có tới 53.8% học sinh đánh giá chưa hiệu quả và 10.3% là không hiệu quả. Bên cạnh việc cung cấp thông tin bề nổi, một trong những hoạt động thường niên để Tư vấn nghề nghiệp và định hướng nghề nghiệp tại các trường THPT là “Dạy nghề phổ thông”. Việc dạy nghề này chỉ mới giúp học sinh hình thành những tri thức, kỹ năng cơ bản, sơ đẳng về nghề chứ chưa ảnh hưởng nhiều đến quyết định chọn nghề của học sinh.

Add a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.