Ba nguyên tắc vàng trong hướng nghiệp và lựa chọn nghề nghiệp

Muốn làm nghề gì trước hết bản thân phải thích nó, tức là hứng thú với công việc trong nghề, nếu không thích thì đừng chọn. Chúng ta không thể thay đổi nghề dễ như thay đổi áo/quần được.

Phương pháp tiếp cận toàn diện về tư vấn nghề nghiệp được bắt nguồn từ một quan điểm liên ngành, sự kết hợp của các lĩnh vực khoa học khác nhau, chủ yếu là tâm lý học và kinh tế về thị trường lao động.

Các yếu tố từ các lĩnh vực sư phạm, xã hội học nghề nghiệp, quản trị nguồn nhân lực, tâm lý, thống kê và khoa học máy tính cũng có thể được đưa vào áp dụng.

Theo nghiên cứu và phương pháp của Edutas dựa trên những nghiên cứu và ứng dụng của các mô hình điển hình trên thế giới và các tiến sĩ đầu ngành tại Việt Nam, chúng tôi tuân thủ năm nguyên tắc vàng dưới đây:

Nguyên tắc thứ nhất: Không chọn những nghề mà bản thân không yêu thích. Giáo viên, tư vấn viên hướng nghiệp cùng các bậc cha mẹ hết sức tôn trọng nguyên tắc này. Phải có lời khuyên khi thấy học sinh chọn nghề theo sự rủ rê của bạn bè, theo sự ép buộc của người khác hoặc khi học sinh chưa biết gì về nghề đó. Nếu không thích công việc / nghề nghiệp thì rất dễ bỏ nghề và khó có thể hình thành được lý tưởng nghề nghiệp.

Nguyên tắc thứ hai: Không chọn những nghề mà bản thân không đủ khả năng, điều kiện tâm lý, thể chất hay xã hội để đáp ứng yêu cầu của nghề. Chạy theo những nghề mà không đáp ứng được những đòi hỏi của nghề đề ra thì nhiều khi (không phải mọi trường hợp) sẽ thất vọng, sẽ rất tốn kém thời gian và sức lực cho việc theo đuổi.

Nguyên tắc thứ ba: Không chọn những nghề nằm ngoài kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương nói riêng (nếu người chọn nghề muốn ở lại địa phương để sinh sống) và của đất nước nói chung. Đây là yếu tố khách quan phải tính đến, nếu không, khi học xong sẽ rất khó xin được việc làm. Trong trường hợp chọn được một nghề nào đó mà nó đang cần được thay thế bằng nghề khác thì không nên theo đuổi. Cần nhớ rằng sắp tới, khá nhiều nghề cũ sẽ mất đi, nhiều nghề mới sẽ xuất hiện. Đó là quy luật không thể tránh được.

Trên cơ sở ba nguyên tắc trên, học sinh cần đặt ra ba câu hỏi đặt ra trước khi chọn nghề cho bản thân mình:

“Tôi thích nghề gì?”

Muốn làm nghề gì trước hết bản thân phải thích nó, tức là hứng thú với công việc trong nghề, nếu không thích thì đừng chọn. Chúng ta không thể thay đổi nghề dễ như thay đổi áo/quần được. Hơn nữa, ta không dễ gì đến với nghề khác theo sở thích của bản thân mình ngay sau khi ta chán nghề đã chọn. Chỉ khi nào thích nghề của mình thì cuộc sống riêng mới thanh thoát. Chúng ta mới gắn bó với công việc, với đồng nghiệp, với nơi làm việc.

“Tôi làm được nghề gì?”

Để trả lời câu hỏi này, phải tự kiểm tra năng lực học tập và năng khiếu của mình. Vào nghề là phải mang tài năng ra phục vụ đất nước, phục vụ nhân dân. Năng suất lao động cao, thành tích hoạt động tốt đều phụ thuộc vào trình độ năng lực và ý trí của chính mình. Cần nhớ rằng, có nghề mình thích nhưng không làm được, có nghề mình không thích nhưng nó lại đang kêu gọi tuổi trẻ tham gia. Trong trường hợp này, ta nên vì lý tưởng phục vụ con người, phục vụ đất nước mà phấn đấu, mà rèn luyện năng lực, lấy việc mang lại lợi ích cho nhân dân, cho nước làm niềm vui.

“Tôi cần làm nghề gì?”

Câu hỏi này liên quan tới những điều vừa nói ở trên. Những nghề không có nhu cầu nhân lực, không nằm trong kế hoạch phát triển thì dù có thích hoặc có năng lực tương ứng thì ta cũng không nên lựa chọn. Vì thế, để trả lời câu hỏi này, chúng ta phải căn cứ vào những mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, vào hướng phát triển kinh tế trong kế hoạch nhà nước, vào kế hoạch sản xuất và hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động của địa phương mình, hay rộng ra chính là nhu cầu của thị trường lao động. Nhận thức sâu sắc nội dung câu hỏi này, chúng ta có thể điều chỉnh, phát triển hứng thú và năng lực của mỗi cá nhân.

Ngoài ba nguyên tắc trên, hai vấn đề cần đưa vào trong quá trình cân nhắc lựa chọn nghề nghiệp đó là về gia đình, điều kiện tài chính của gia đình và bản thân v những sự kiện ngẫu nhiên.

Nguồn tham khảo: University of Piraeus, Tâm lý học Hướng Nghiệp – Tiến Sĩ Phạm Mạnh H

Add a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.